Het dagboek van Anne Frank mag op scholen in een Amerikaans district alleen nog worden gelezen in gecensureerde vorm. Ouders hadden er bezwaar tegen gemaakt, dat het joodse meisje in het historische werk uit de Tweede Wereldoorlog haar vagina tot onderwerp maakt. Het verbod heeft een verhit debat in Amerika veroorzaakt.

Het "Dagboek van Anne Frank" wordt in de Verenigde Staten veel gekocht en gelezen. Voor scholieren is het 13-jarige meisje een begrip, dat zich met haar familie tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de nationaalsocialistische bezetters in een Amsterdams achterhuis verstopte en uiteindelijk toch in het concentratiekamp Bergen-Belsen moest sterven.

Op de middelbare school van Culpeper in de Amerikaanse staat Virginia mag de originele versie van dit schokkende document van de tijdgeschiedenis echter niet meer worden gelezen. De ouders van een leerling hadden geklaagd, omdat Anne Frank in haar dagboek "aanstootgevende" inhouden behandelt.

Het puberende meisje hield zich in een passage bezig met haar vagina. De leiding van de openbare school nam daarop de originele versie van het voor leerlingen van 12 en 13 jaar bedoelde boek uit de circulatie. Het dagboek wordt door de leerlingen nu voor het eerst in de in1946 verschenen en door Annes vader Otto Frank bewerkte versie gelezen.

Het besluit van het schoolbestuur heeft in het ongeveer 70 mijl ten zuidwesten van de hoofdstad Washington D.C. gelegen district een verhit debat veroorzaakt. Op plaatselijke internetforums valt het begrip "censuur". Een boze lezer vraagt: "Denkt u, dat meisjes van 12 en 13 jaar niet over hun lichamen schrijven in hun dagboeken? Begrijpt u niet, dat dit een prachtige gelegenheid voor onze kinderen is om te zien dat zij iets gemeenschappelijks hebben met Anne Frank?"

Namens de schoolleiding verdedigde superintendent Bobbi Johnson het besluit: "De kern van het verhaal, de strijd van een jong meisje tegen vreselijke wreedheden, gaat niet verloren, omdat er een paar bladzijden werden bewerkt die de jeugdige waarneming van intieme onderwerpen bevatten."

In de bewuste passage schrijft Anne: "Als ik op de WC ben, kijk ik vaak en dan zie ik heel precies dat de urine uit een gat in de vagina komt, maar boven is nog een ding, daar zit ook een gaatje in, maar ik weet niet waarvoor dat is."

Deze zelfobservatie ontbrak lange tijd in alle uitgaven en vertalingen van het dagboek, dat de vader van Anne bewerkt en waaruit hij gevoelige passages weggelaten had. De familie werd in 1944 in het achterhuis ontdekt en op transport gezet naar Auschwitz. Van daaruit werd Anne naar het concentratiekamp Bergen-Belsen getransporteerd, waar ze in het voorjaar van 1945, enkele weken voor de bevrijding, overleed aan de gevolgen van tyfus.

Uit het manuscript, waarvan zijn hoogintelligente en literair ambitieuze dochter al in het achterhuis kopieën en bewerkingen had gemaakt, haalde Otto Frank de passages die te privé waren. Daartoe behoren uitgesproken vijandige uitvallen van de teenager tegen haar moeder. Met de Duitse uitgave, voor het eerst verschenen in 1950, had de vertaalster Anneliese Schütz nog meer gemanipuleerd.

Annes uitspraak: "Er bestaat geen grotere vijandschap op deze wereld dan die tussen Duitsers en de Joden", zwakte ze af tot: "Een grotere vijandschap als tussen deze Duitsers en de Joden bestaat er niet in de wereld!" Otto Frank stemde in met de verandering. Ondanks het afschuwelijke lot van zijn dochter was hem veel aan de verzoening met de Duitsers gelegen.

Pas in 1986 publiceerde het Nederlandse Staatkundige Instituut voor Oorlogsdocumentatie de volledige uitgave van het originele boek. Slechts 47 regels, waarin Anne een "uiterst onvriendelijk en deels onjuist beeld van het huwelijk van haar ouders schetste", bleven op verzoek van de familie gecensureerd. In Culpeper komen hier, rekening houdend met puriteinse gevoeligheden van menig ouder, enkele passages bij.

Bron:
http://tinyurl.com/y9956jx
Auteur: Ansgar Graw

Vertaald uit het Duits door:
E.J. Bron